Ενθαρρυντικά τα αποτελέσματα του Εθνικού Σχεδίου Δράσης
Για την αντιμετώπιση της ραγδαίας μείωσης του είδους, στο πλαίσιο του έργου LIFE-IP 4 NATURA, το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών – Τμήμα Βιολογίας και το WWF Ελλάς εκπόνησαν Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τον βάτραχο της Καρπάθου, το οποίο θεσμοθετήθηκε από το ΥΠΕΝ το 2021 και υλοποιήθηκε από την Ελληνική Ερπετολογική Εταιρεία την περίοδο 2020-2026 με τη χρηματοδότηση του Πράσινου Ταμείου.
Η εφαρμογή του Εθνικού Σχεδίου Δράσης έχει φέρει ενθαρρυντικά αποτελέσματα, δείχνοντας ότι στοχευμένες παρεμβάσεις βασισμένες στην επιστήμη μπορούν να μειώσουν τις βασικές απειλές που επηρεάζουν τα σοβαρά απειλούμενα αμφίβια.
Η αποκατάσταση του ενδιαιτήματος μέσω της κατασκευής τεχνητών λιμνών, η υδρολογική διαχείριση σημαντικών πηγών, η συστηματική παρακολούθηση του πληθυσμού και η γενετική αξιολόγηση έχουν συνολικά βελτιώσει τη διαθεσιμότητα κατάλληλων ενδιαιτημάτων και έχουν βοηθήσει στη διατήρηση του πληθυσμού.
Πιο συγκεκριμένα, στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Δράσης πραγματοποιήθηκαν οι εξής δράσεις:
- Κατασκευή τεχνητών λιμνών: Πέντε νέες δεξαμενές νερού κατασκευάστηκαν στις περιοχές Αργώνι και Αχαμάντια, τροφοδοτούμενες από γειτονικές πηγές. Ο στόχος ήταν να παραμένει νερό διαθέσιμο κατά τους ξηρούς μήνες, όταν τα φυσικά ρέματα στεγνώνουν πλήρως.
- Εντοπισμός πληθυσμού στο φράγμα Σχινά: Στις περισσότερες από τις περιοχές που ερευνήθηκαν σε όλο το νησί δεν εντοπίστηκαν νέοι πληθυσμοί βατράχων. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια των έργων ανακαλύφθηκε ένας μικρός πληθυσμός στο φράγμα Σχινά, κοντά στην πρωτεύουσα του νησιού, τα Πηγάδια.
- Μοριακή επιβεβαίωση ότι ο πληθυσμός βατράχου στη Ρόδο ανήκει στο ίδιο είδος με αυτόν της Καρπάθου. Η ανακάλυψη αυτή έχει σημαντικές επιπτώσεις στη διατήρηση του είδους. Η επιβίωσή του υποστηρίζεται από την παρουσία γεωγραφικά απομονωμένων πληθυσμών, γεγονός που μειώνει τον κίνδυνο πλήρους εξαφάνισης σε περίπτωση απώλειας ενός πληθυσμού και υπογραμμίζει τη σημασία των ειδικών στρατηγικών διαχείρισης για κάθε νησί.
- Εκπαιδευτικό πρόγραμμα στα δημοτικά σχολεία του νησιού: Το πρόγραμμα αποτελούνταν από πακέτο έξι μαθημάτων για μαθητές πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης με δραστηριότητες στην τάξη και υπαίθριες δράσεις, οι οποίες επέτρεψαν στους μαθητές να γνωρίσουν τον βάτραχο, το φυσικό του περιβάλλον αλλά και να μάθουν την αξία των οικοσυστημάτων.
- Συλλογή στοιχείων για τις απειλές από θήρευση: Παρατηρήθηκε ότι η πίεση από τους θηρευτές αυξήθηκε σημαντικά στα λίγα εναπομείναντα υδάτινα σώματα κατά τη διάρκεια των συνθηκών ξηρασίας. Ο θηρευτής που παρατηρήθηκε πιο συχνά ήταν το καβούρι των γλυκών νερών της Καρπάθου (Potamon karpathos).
Συμπερασματικά, παρόλο που η πλήρης αποκατάσταση του πληθυσμού του είδους δεν είναι ακόμη βέβαιη, οι ενέργειες που έχουν εφαρμοστεί μέχρι σήμερα δημιουργούν μια ισχυρή βάση για τη μακροπρόθεσμη προστασία του βατράχου της Καρπάθου.
Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές προκλήσεις. Η μείωση των βροχοπτώσεων λόγω της κλιματικής αλλαγής, η αύξηση των θερμοκρασιών και η αυξημένη πίεση από τα αρπακτικά ζώα σε συρρικνούμενους οικοτόπους συνεχίζουν να απειλούν τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του είδους. Η διαρκής συντήρηση και επέκταση τεχνητών και ημιφυσικών καταφυγίων, σε συνδυασμό με την προσαρμοστική διαχείριση, θα είναι απαραίτητη σε αυτό το νησιωτικό σύστημα με περιορισμένους υδάτινους πόρους.
Από αυτό το link μπορείτε να κατεβάσετε ενδεικτικές φωτογραφίες.
Λίγα λόγια για το έργο LIFE-IP 4 NATURA
Το έργο LIFE-IP 4 NATURA («Ολοκληρωμένες δράσεις για την διατήρηση και διαχείριση των περιοχών του δικτύου Natura 2000, των ειδών, των οικοτόπων, και των οικοσυστημάτων στην Ελλάδα» – LIFE16 IPE/GR/000002) είναι το πρώτο ολοκληρωμένο έργο LIFE που εγκρίνεται για την Ελλάδα. Δώδεκα εταίροι (Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Πανεπιστήμιο Πατρών, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, WWF Ελλάς, Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, Περιφέρεια Κρήτης, Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης, Περιφέρεια Αττικής, Αποκεντρωμένη Διοίκηση Ηπείρου-Δυτικής Μακεδονίας, Πράσινο Ταμείο, Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής), υπό τον συντονισμό του ΥΠΕΝ, ενώνουν τις δυνάμεις τους σε ένα έργο που φιλοδοξεί να ενισχύσει συνολικά την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα και τη συμμόρφωση της χώρας με την ευρωπαϊκή νομοθεσία για τη φύση. Το έργο συγχρηματοδοτείται από το πρόγραμμα LIFE της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το Πράσινο Ταμείο. Περισσότερες πληροφορίες: edozoume.gr
