Εκδήλωση - «Ελεούσα – Campochiaro: Μια κοινή ιστορία, ένας ζωντανός δεσμός»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΛΕΟΥΣΑ – CAMPOCHIARO

Μια κοινή ιστορία, ένας ζωντανός δεσμός

Παρουσίαση του αποκατεστημένου «Καταρράκτη» και εγκαίνια της Μόνιμης Ιστορικής Έκθεσης για την Ελεούσα–Campochiaro

Σάββατο 3 Οκτωβρίου 2026 | Ώρα 18:00
Πλατεία Εμμανουήλ Κωσταρίδη, Ελεούσα Ρόδου

Μια ξεχωριστή συνάντηση ιστορίας, μνήμης και ανθρώπων θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 3 Οκτωβρίου 2026, στις 18:00, στην Πλατεία Εμμανουήλ Κωσταρίδη στην Ελεούσα της Ρόδου, ανάμεσα στα ιστορικά κτίρια του οικισμού.

Με τίτλο «Ελεούσα – Campochiaro: Μια κοινή ιστορία, ένας ζωντανός δεσμός», η εκδήλωση φέρνει και πάλι κοντά τη Ρόδο και τη Val di Fiemme, συνεχίζοντας μια σχέση που έχει τις ρίζες της στην ιστορία του Campochiaro και στους ανθρώπους που έζησαν και εργάστηκαν εκεί.

Το Campochiaro δημιουργήθηκε κατά την περίοδο της ιταλικής διοίκησης της Δωδεκανήσου, στο πλαίσιο της δασικής πολιτικής και του εποικιστικού σχεδιασμού της εποχής. Στον οικισμό εγκαταστάθηκαν εργαζόμενοι και οικογένειες κυρίως από τη Val di Fiemme και άλλες περιοχές της βόρειας Ιταλίας, μεταφέροντας μαζί τους γνώσεις και τεχνικές που συνδέονταν με τη διαχείριση του δάσους και την επεξεργασία του ξύλου.

Πίσω, όμως, από τις πολιτικές και ιστορικές συνθήκες της εποχής υπήρχαν άνθρωποι. Ελληνικές και ιταλικές οικογένειες, εργαζόμενοι και παιδιά που μοιράστηκαν την καθημερινότητα ενός μικρού τόπου. Ο πόλεμος και οι εξελίξεις που ακολούθησαν διέκοψαν αυτή την κοινή ζωή, όμως οι αναμνήσεις παρέμειναν ζωντανές για δεκαετίες.

Από τη μνήμη στην επανασύνδεση

Πολλά χρόνια αργότερα, μέσα από την ιστορική έρευνα, τα αρχεία, τις φωτογραφίες και τις προφορικές μαρτυρίες, άρχισαν να επανέρχονται στην επιφάνεια τα πρόσωπα και οι ιστορίες του Campochiaro.

Καθοριστική υπήρξε η συμβολή ανθρώπων που πίστεψαν ότι αυτή η ιστορία δεν έπρεπε να χαθεί. Ανάμεσά τους ο αείμνηστος Raffaele Zancanella, ο οποίος συνέβαλε ουσιαστικά στην επανασύνδεση ανθρώπων και οικογενειών από τη Ρόδο και τη Val di Fiemme.

Ακολούθησαν συναντήσεις, επισκέψεις και συνεργασίες μεταξύ ανθρώπων και φορέων από τις δύο περιοχές, δημιουργώντας έναν δεσμό που συνεχίζεται μέχρι σήμερα.

Σημαντική σε αυτή τη διαδρομή υπήρξε η συνεργασία του Πολιτιστικού Συλλόγου «Το Φουντουκλί», της Pro Loco Castello-Molina di Fiemme, της Δωδεκανησιακής Ένωσης Επιστημόνων Πανεπιστημίων Ιταλίας, των Γενικών Αρχείων του Κράτους – Τμήματος Ρόδου, της τοπικής κοινότητας, καθώς και ανθρώπων και οικογενειών από τη Ρόδο και τη Val di Fiemme.

Η διάσωση του «Καταρράκτη»

Ένα νέο κεφάλαιο αυτής της ιστορίας άνοιξε τον Ιούνιο του 2020.

Ο «Καταρράκτης», ένα μεγάλο παλαιό μηχάνημα κοπής και επεξεργασίας ξυλείας που βρισκόταν στον ιστορικό χώρο του καρνάγιου Χατζηνικολάου στη Ρόδο, βρέθηκε αντιμέτωπος με τον κίνδυνο οριστικής απώλειας.

Ο καπετάνιος Γιώργος Χαριτάκης, αντιλαμβανόμενος τον κίνδυνο, ενημέρωσε τα Γενικά Αρχεία του Κράτους – Τμήμα Ρόδου. Από εκείνη τη στιγμή ξεκίνησε μια άμεση και συλλογική προσπάθεια για τη διάσωσή του.

Με τη συνεργασία φορέων και ιδιωτών και χάρη στις δωρεές ανθρώπων από τη Ρόδο και την Ιταλία, το μηχάνημα διασώθηκε, ενώ ο Πολιτιστικός Σύλλογος «Το Φουντουκλί» ανέλαβε τον θεσμικό ρόλο που επέτρεψε την αγορά του.

Έξι χρόνια αργότερα, ο «Καταρράκτης» έχει αποκατασταθεί, με καθοριστική την τεχνική εργασία, τη γνώση και την προσωπική προσφορά του Γιώργου Χαριτάκη, και παρουσιάζεται πλέον στο κοινό στην Ελεούσα.

Η ιστορική έρευνα δεν επιτρέπει να ταυτιστεί τεκμηριωμένα το συγκεκριμένο σωζόμενο μηχάνημα με κάποιο από τα μηχανήματα που χρησιμοποιήθηκαν στο Campochiaro. Αποτελεί, ωστόσο, σημαντικό τεκμήριο της ιστορίας της επεξεργασίας του ξύλου στη Ρόδο και της τεχνικής κληρονομιάς του νησιού.

Μια Μόνιμη Ιστορική Έκθεση στην Ελεούσα

Παράλληλα με την παρουσίαση του αποκατεστημένου «Καταρράκτη», θα πραγματοποιηθούν τα εγκαίνια της Μόνιμης Ιστορικής Έκθεσης για την Ελεούσα–Campochiaro και τον «Καταρράκτη».

Μέσα από ιστορική έρευνα, αρχειακή τεκμηρίωση, φωτογραφικό υλικό και προφορικές μαρτυρίες, η έκθεση αφηγείται την ιστορία του Campochiaro, των ανθρώπων του και των δεσμών που συνδέουν τη Ρόδο με τη Val di Fiemme.

Ιδιαίτερη θέση στην έκθεση κατέχουν οι άνθρωποι και τα παιδιά που έζησαν στο Campochiaro, οι αναμνήσεις τους, αλλά και η προσπάθεια των επόμενων γενεών να αναζητήσουν, να καταγράψουν και να διασώσουν αυτή τη μνήμη.

Η εκδήλωση αποτελεί επίσης μια ευκαιρία να τιμηθεί η μνήμη του Raffaele Zancanella, ενώ ιδιαίτερη αναγνώριση θα αποδοθεί στον καπετάνιο Γιώργο Χαριτάκη για την καθοριστική συμβολή του στη διάσωση και την αποκατάσταση του «Καταρράκτη».

Το πρόγραμμα της εκδήλωσης

Την εκδήλωση θα συντονίσει η Άννα Κώστα.

Χαιρετισμούς και ομιλίες θα απευθύνουν η Μαριέττα Καλιβούρη, Πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου «Το Φουντουκλί», ο Δήμαρχος Ρόδου Αλέξανδρος Β. Κολιάδης, ο Αλέξης Γιορδαμνής, Πρόεδρος της Κοινότητας Διμυλιάς–Ελεούσας, και η Αναστασία Αλεξάνδρου, Πρόεδρος της Δωδεκανησιακής Ένωσης Επιστημόνων Πανεπιστημίων Ιταλίας. 

Από τη Val di Fiemme θα συμμετάσχουν ο Paolo Bonelli, Presidente della Pro Loco Castello-Molina di Fiemme, ο Sergio Finato, πρώην Δήμαρχος του Cavalese και αρμόδιος για τον πολιτισμό κατά την περίοδο δημιουργίας του βιβλίου για το Campochiaro, ο Mauro Gilmozzi, Scario della Magnifica Comunità di Fiemme, και η Ingrid Zancanella, κόρη του Raffaele Zancanella, η οποία έχει συμβάλει στον συντονισμό και στη διατήρηση των δεσμών συνεργασίας μεταξύ της Val di Fiemme και της Ρόδου.

Τον κύκλο των ομιλιών θα ολοκληρώσει η Ειρήνη Τόλιου, Προϊσταμένη των Γενικών Αρχείων του Κράτους – Τμήματος Ρόδου και Αναπληρώτρια Προϊσταμένη του Τμήματος Σύρου, η οποία έχει την επιστημονική επιμέλεια της έκθεσης, την ιστορική έρευνα και την αρχειακή τεκμηρίωση.

Θα ακολουθήσουν απονομές τιμητικών πλακετών, η παρουσίαση του αποκατεστημένου «Καταρράκτη» και τα εγκαίνια της Μόνιμης Ιστορικής Έκθεσης για την Ελεούσα–Campochiaro και τον «Καταρράκτη».

Η εκδήλωση είναι ανοιχτή στο κοινό.

Σάββατο 3 Οκτωβρίου 2026 | 18:00
Πλατεία Εμμανουήλ Κωσταρίδη | Ελεούσα Ρόδου

Μια κοινή ιστορία, ένας ζωντανός δεσμός.

Φωτογραφία που συνοδεύει το Δελτίο Τύπου:
Ο καπετάνιος Γιώργος Χαριτάκης κατά τις εργασίες αποκατάστασης του «Καταρράκτη» στην Ελεούσα. Το ιστορικό μηχάνημα παρουσιάζεται αποκατεστημένο στο κοινό στις 3 Οκτωβρίου 2026.