5η Οκτωβρίου, μέρα μνήμης και τιμής για τους Καρπάθιους - Tου Μανώλη Δημελλά

"Βαρετές γιορτές και ξεραμένες μνήμες", ήταν η κουβέντα ενός φίλου, που δεν έχει σχέση με τα Καρπάθικα δρώμενα, βλέπει το νησί σαν μια μαλακή  σεζλόγκ, και χωμένος μέσα στα αφράτα μαξιλάρια της αγναντεύει χαλαρά πέλαγα ραστώνης. Στην αρχή του γύρισα τη πλάτη, ένας ακόμη ανόητος, που δεν έχει ιδέα από το μεγαλείο του αγώνα, της δραματικής προσπάθειας, για την απόκτηση οριστική Ελληνική ταυτότητα. Τα μάτια μπορεί  να κοιτούν, αλλά δεν βλέπουν όταν φορούν παρωπίδες!

Πέρασαν 500 χρόνια αληθινής σκλαβιάς, άνθρωποι εξορίστηκαν, άλλοι πάλι ξυλοφορτώθηκαν άγρια και ορισμένοι, άμοιροι, θάφτηκαν δίχως μνημόσυνα και μοιρολόγια.

Το σίγουρο είναι ότι οι ζωντανοί κράτησαν γλώσσα και ψυχή Ελληνική, δεν είναι αστείο, ακόμη και αυτά οι κατακτητές θέλαν να τα ξεριζώσουν.

Μέχρι και τα σπίτι έπαψαν να βάφουν άσπρα-μπλέ, και οι τελευταίοι, οι μακαρονάδες Ιταλοί, πίεζαν για να μπογιατίζουν τους τοίχους ώχρα, έτσι να μη θυμίζουν τίποτε την κρυμμένη γαλανόλευκη σημαία.

Να γιατί έχουν αξία αυτές οι γιορτές, γιατί όταν δίνεις λιγάκι από τον Κυριακάτικο χρόνο σου σε τέτοιες επετείους, νιώθεις στο πετσί σου τη λέξη προσπάθεια, τον αγώνα πέρα από λεξικά και μυθιστορήματα. Γιατί κάποιοι πάλεψαν λιγάκι παραπάνω.

Ε και; θα πεις τι έγινε, τώρα είμαστε 70 χρόνια μακριά από τότε, σήμερα έχουμε άλλα, και τα δικά μας ζόρια φαίνονται άγρια και θεόρατα.

Ναι, μόνο που αν είχαμε λίγο από το τσαγανό, από το πάθος, εκείνων, που δεν είχαν ούτε παπούτσια στα πόδια τους, ίσως να κοιτάζαμε στα μάτια το μέλλον μας. Να μην σκύβαμε κεφάλια, ούτε να περιμέναμε κάποιον να μας περιθάλψει και να μας φροντίσει.

Λοιπόν οι μεγάλες στιγμές πολλές φορές δεν γράφονται στα βιβλία. Ήταν αρχές της δεκαετίας του 1980, όταν μια επιτροπή γύριζε πόρτα-πόρτα τις Μενετές, μάζευε χρήματα για το μνημείο που ετοίμαζαν στην είσοδο του χωριού. Όταν έφτασαν στο σπίτι του Λαμπρινού, εκείνος τους έβαλε μέσα και τους καλοσώρισε. Έπειτα φώναξε στη γυναίκα του, την Ευαγγελία Κούρτη να φέρει το πουγκί!

Κι εκείνη άνοιξε το μπαούλο, έλυσε ένα μικρό κομπόδεμα και άδειασε όλες τις οικονομίες τους πάνω στο τραπέζι.

Κλαίγοντας είπε μόνο μια κουβέντα:

-Χαλάλι μωρέ για την επανάσταση!

Ο Νίκος Μαστρομηνάς ήταν μέσα σε εκείνη την επιτροπή, όταν περιγράφει αυτή την ιστορία συγκινείται, τρέχουν ποτάμι τα δάκρυα από τα μάτια του. Πολλά χρόνια μετά δεν σταματά να δίνει ενέργεια ετούτος ο αγώνας!

Ο Καρπαθιακός ξεσηκωμός, αύριο 5 Οκτωβρίου 2014, συμπληρώνει ακριβώς 70 χρόνια. Η μνήμη των Μενετιατών, όπως και όλων των Καρπάθιων δεν αρχειοθετείτε, ξαναβγαίνει στα δώματα, παίρνει φόρα, μοιάζει να πετάει ψηλά και γεμίζει με λεβεντιά και αντριοσύνη την λιπόψυχη εποχή μας.