Ο ληξίαρχος της Κάσου, του Μανώλη Δημελλά

Εντυπωσιάζεσαι κάθε φορά που μαθαίνεις για τους ξεχωριστούς ανθρώπους κάθε τόπου κι αν είσαι λιγάκι τυχερός ίσως κιόλας τους συναντήσεις!  
Ειδικά σήμερα, που δεν έχουν μείνει και πολλά στη μνήμη, αφού στα βιαστικά αφήσαμε πίσω, (μήπως ταιριάζει καλύτερα το ρήμα σβήσαμε;), εκεινες τις μικρές ιστορίες των τόπων μας, αφού οι ανάγκες και οι μεγάλες πόλεις ρούφηξαν όλο το μεδούλι από το μυαλό μας και μασκάρεψαν σε δήθεν σπουδαίες, ακόμη και τις πιο ασήμαντες στιγμές του παρόντα χρόνου.
Μια σπάνια περίπτωση ανθρώπινου μνημονικού υπάρχει σήμερα στην Κάσο, τέτοια που συναντάς πολύ δύσκολα, ακόμη κι αν ψάχνεις, αν σκαλίζεις μερόνυχτα μέσα στα βιβλία.
Βλέπεις η φήμη και ο σεβασμός δεν επιβάλλονται, μονάχα κατακτιούνται και μάλιστα με κόπο και επιμονή.
Ο τύπος αυτός δεν έχει φύγει ποτέ από το νησί, έχει κάνει όλες τις δουλειές, αγρότης, οικοδόμος κι ότι άλλο μεροκάματο του τύχει, είναι 45αρης και καταφέρνει να συνδυάσει βιβλία και αφηγήσεις, από ιστορίες των παλιών με μια απίστευτη μαεστρία! Κι αν άλλοι τόποι περηφανεύονται και λένε πως έχουν ιστορία η Κάσος είναι μια χώρα μόνη της.
Θα τολμήσω να γράψω και για την ενόραση του ληξιάρχου, που κάποιοι φίλοι μισολένε ότι έχει, μα αυτά όταν τα βλέπεις πάνω στο χαρτί αμέσως γελάς και τα καταδικάζεις!
Ο Γιάννης, αυτό είναι το όνομα του, δεν γίνεται να μην σε πείσει, δεν είναι μονάχα η ιστορία, είναι η ντοπιολαλιά και η μέθοδος της αφήγησης.
Μα κυρίως η απίστευτη σιγουριά του, μια βεβαιότητα, λες και ήταν μπροστά σε γεγονότα που έγιναν πριν από 300, 400 χρόνια!
“Η γιαγιά της μάνας μου λεγόταν Ευδοκούλα Εμμ. Μαλλόφτη, εγώ λοιπόν κρατάω και από την Κάρπαθο, από τις Μενετές…”
Τον έκοψα και ρώτησα πληροφορίες για κάποιον καπετάνιο και εκείνος πέταξε πολλά χρόνια πίσω, μας έδωσε τις πιο μικρές λεπτομέρειες για τη ζωή του και στάθηκε το παιδί του:
“Η κόρη του Μ… ήταν εγγονή καπετάνιου, κόρη καπετάνιου, αδελφή καπετάνιου, ανηψιά καπετάνιου και γυναίκα καπετάνιου και έκαμε ένα γιό, καπετάνιος κι αυτός”! 
Ο ληξίαρχος ξεκίνησε να περιγράφει όλη τη φαμίλια του καπετάνιου και η κουβέντα έφτασε στο νεκροταφείο και στα πιο παλιά μνήματα! Μα όπου κι αν χτυπήσεις στη Κάσο θα βρεις κι έναν καπετάνιο.
Κάθε ιστορία του ντύνεται με απίστευτες λεπτομέρειες και όποιος τον ακούει χάνει τη φωνή του. Η λέξη ταλέντο δεν φτάνει για να τον περιγράψει.
Είπαμε πως έχει το παρατσούκλι ληξίαρχος, έτσι τον ξέρει όλη η Κάσος, γιατί όσοι ψάχνουν μια πληροφορία για τα χωράφια τους ή κάτι από τα περασμένα της φαμίλια τους, τρέχουν γραμμή σε κείνον!
Το ληξίαρχο θα τον συναντήσεις στο καφέ του Νικήτα, μπροστά στο λιμάνι, φτάνει να χασομερήσεις, να ζητήσεις μια πληροφορία ή να ξεστομήσεις ένα όνομα από τη φαμίλια σου. Κι αν κρατάει από την Κάσο ή τη γειτόνισσα Κάρπαθο ή κάπου από τα Δωδεκάνησα, μα τότε θα τα μάθεις όλα! Μα από όπου κι αν είναι η καταγωγή σου, κάτι θα ξεστομίσει και θα σε κάνει να απορήσεις.
Είναι το μνημονικό του; είναι το ταλέντο, το απίστευτο δώρο να βάζει στη σειρά την ιστορία; ή μήπως το χάρισμα της αφήγησης;
“Μπορείς να κάμεις κουβέντα με 15, 20 ανθρώπους, πήγαινε και μετά έλα σε μένα να σου πω τι από όλα αυτά είναι αλήθεια”!
Κάποτε όλες αυτές οι ιστορίες ήταν μεγάλες, θεόρατες, όμως ο χρόνος τις σκέπασε με τόνους από μέρες,  από μήνες, από χρόνια και τις έκαμε να φαίνονται μια σταλιά μικρές.
Μα σε ένα τέτοιο παρελθόν δεν αξίζει να πετάγεται, δεν ταιριάζει ούτε να κλειδώνεται σε μονόχνωτα ιστορικά βιβλία, δεν του αξίζει να αργοσβήνει. Μοναδική αντίδραση κι αντίσταση είναι να κουβεντιάζεται ανοιχτά, ακριβώς όπως κάνει ο μοναδικός “ληξίαρχος” της Κάσου.